Tháng Tư năm 1983, ở vạch xuất phát của cuộc chạy siêu marathon từ Sydney đến Melbourne, nước Úc, có một người đàn ông khiến ai cũng phải ngoái nhìn. Giữa những vận động viên trẻ trung, cơ bắp, mang giày chạy chuyên dụng và có cả đội hỗ trợ được tài trợ, ông lại là một nông dân đã 61 tuổi, dáng người gầy, ăn mặc giản dị như vừa bước ra từ trang trại.
Tên ông là Cliff Young, một người trồng khoai tây và chăn cừu ở vùng nông thôn bang Victoria. Nhiều người nghĩ ông đến để góp vui, hoặc tệ hơn, sẽ không trụ nổi qua ngày đầu tiên. Quãng đường phía trước dài khoảng 875 cây số, thử thách giới hạn sức bền của cả những người chạy giỏi nhất thời bấy giờ.
Năm ngày sau, chính ông là người đầu tiên chạm đích.
Người nông dân với bước chạy lạch bạch
Khi được hỏi vì sao nghĩ mình có thể hoàn thành một cuộc đua như thế, Cliff Young kể lại cuộc sống ở trang trại. Gia đình ông không có nhiều máy móc hay ngựa, nên mỗi lần trời sắp đổ bão, ông phải tự chạy theo lùa đàn cừu trên những cánh đồng rộng mênh mông, có khi kéo dài hàng ngày liền. Với ông, chạy bền không phải là môn thể thao, mà là một phần của công việc thường ngày.
Khi cuộc đua bắt đầu, những vận động viên chuyên nghiệp nhanh chóng bỏ xa ông. Cliff Young không sải bước dài như họ. Ông chạy bằng những bước ngắn, thấp, gần như lê chân trên mặt đường, trông chậm chạp đến mức có người bật cười. Nhưng ông cứ thế đi tiếp, đều đặn, không vội vàng.
Trong khi mọi người ngủ, ông vẫn chạy
Theo cách làm quen thuộc của giới chạy siêu marathon lúc đó, các vận động viên thường chạy khoảng mười tám tiếng mỗi ngày và nghỉ ngơi, ngủ vài tiếng vào ban đêm. Câu chuyện được kể lại nhiều nhất về Cliff Young là ông không theo lịch trình ấy. Khi những người khác dừng lại nghỉ, ông chỉ chợp mắt rất ít rồi tiếp tục lặng lẽ chạy xuyên đêm.
Từng đêm qua đi, khoảng cách dần được thu hẹp. Rồi ông vượt lên. Người dân Úc theo dõi cuộc đua qua truyền hình và báo chí bắt đầu dõi theo người nông dân già với sự hồi hộp và yêu mến. Hình ảnh một ông lão gầy gò lầm lũi trên con đường dài giữa hai thành phố lớn nhất nước trở thành câu chuyện của cả nước.
Cliff Young về đích ở Melbourne sau khoảng năm ngày mười lăm giờ, bỏ xa người về nhì nhiều giờ đồng hồ và phá kỷ lục cũ của chặng đường này với cách biệt rất lớn. Người ta không còn cười bước chạy lạch bạch của ông nữa. Về sau, kiểu chạy bước ngắn, tiết kiệm sức ấy còn được nhiều vận động viên đường dài học theo và gọi bằng chính tên ông: “Young shuffle”.
Món tiền thưởng chia cho người khác
Chiến thắng ấy đã đủ làm nên một huyền thoại, nhưng điều khiến nhiều người nhớ mãi về Cliff Young lại đến sau vạch đích. Giải nhất cuộc đua có tiền thưởng 10.000 đô la Úc. Ông nói rằng mình thậm chí không biết có tiền thưởng khi đăng ký, và ông không giữ cho riêng mình. Ông chia số tiền đó cho những vận động viên khác cũng đã kiên trì chạy đến cùng, vì theo ông, họ cũng đã vất vả không kém.
Sau cuộc đua, Cliff Young trở về với trang trại, với cuộc sống bình dị như trước. Ông vẫn tiếp tục chạy trong nhiều năm sau đó, như một thói quen và một niềm vui. Ông qua đời năm 2003, nhưng câu chuyện của ông vẫn thường được nhắc lại mỗi khi người ta nói về sức bền, sự khiêm nhường và lòng tử tế.
Điều ta có thể mang theo
Câu chuyện của Cliff Young nhắc chúng ta rằng tuổi tác, vẻ ngoài hay sự thiếu thốn điều kiện không quyết định tất cả. Ông không có giày tốt, không có huấn luyện viên, không có bước chạy đẹp. Thứ ông có là sự bền bỉ được rèn qua bao năm làm lụng, và một niềm tin giản dị rằng cứ đi tiếp thì sẽ đến.
Người Việt mình vẫn thường nói “kiến tha lâu cũng đầy tổ”, “chậm mà chắc”. Trong một thời đại ai cũng muốn nhanh, muốn nổi bật, câu chuyện về người nông dân già lặng lẽ chạy qua đêm có lẽ là lời nhắc dịu dàng: đừng ngại bước chậm, chỉ cần đừng dừng lại. Và khi đến đích rồi, hãy nhớ đến những người cùng đi với mình trên con đường ấy.
