Bạn đã bao giờ vô tình nuốt một ngụm nước khi tắm biển và nhăn mặt vì vị mặn chát? Sông suối, mưa, hồ nước ngọt đều không mặn, vậy muối ở biển từ đâu mà ra? Câu trả lời nghe có vẻ đơn giản, nhưng đằng sau là một hành trình kéo dài hàng triệu năm.
Muối đến từ đất đá trên đất liền
Nước mưa vốn hơi có tính axit nhẹ, vì trong không khí có khí cacbonic hòa vào giọt mưa. Khi mưa rơi xuống núi đá, đất đai, lượng axit nhẹ này từ từ làm mục rữa đá và hòa tan các khoáng chất trong đó, trong đó có natri, canxi, kali, magiê… Những chất này tan vào nước, theo sông suối chảy ra biển. Ngoài ra, các miệng phun nóng dưới đáy đại dương cũng góp thêm khoáng chất vào nước biển.
Điều thú vị là nước sông không hề mặn, dù nó cũng mang theo khoáng chất. Lý do là nồng độ quá thấp, chúng ta không cảm nhận được. Nhưng biển thì khác: nước biển bay hơi lên trời thành mây, còn muối thì ở lại. Cứ như vậy, qua rất nhiều năm tháng, muối tích tụ dần.
Vì sao biển không ngày càng mặn hơn?
Nghe thì hợp lý rằng biển phải mặn dần theo thời gian, nhưng các nhà khoa học cho biết độ mặn trung bình của đại dương khá ổn định, khoảng 3,5% (tức khoảng 35 gam muối trong một lít nước). Lượng muối đưa vào được cân bằng bởi lượng muối bị lấy ra: một số chất lắng xuống đáy thành trầm tích, một số được sinh vật biển như san hô, ốc, sò dùng để tạo vỏ và bộ xương.
Vì sao vị mặn lại là vị của muối ăn?
Trong các loại muối hòa tan ở biển, hai thành phần nhiều nhất là natri và clorua, tức chính là thành phần của muối ăn. Vì vậy nếm nước biển, ta thấy vị mặn quen thuộc, kèm chút đắng do các muối magiê. Cũng nhờ đó mà con người có nghề làm muối từ xa xưa: dẫn nước biển vào ruộng, để nắng gió làm bay hơi nước, còn lại những hạt muối trắng. Ở Việt Nam, nhiều vùng ven biển vẫn giữ nghề này.
Điều thú vị
Độ mặn không giống nhau ở khắp nơi. Nơi nhiều sông đổ ra, mưa nhiều thì nước nhạt hơn; nơi nắng nóng, bay hơi mạnh thì mặn hơn. Biển Chết là ví dụ cực đoan: nước mặn gấp nhiều lần nước biển thường, nên người ta nằm ngửa trên mặt nước mà không chìm.
Có thể áp dụng gì?
Biết nước biển mặn, bạn cũng hiểu vì sao không nên uống nước biển để chữa khát. Cơ thể phải dùng thêm nước để thải lượng muối thừa qua thận, nên uống nước biển có thể khiến bạn mất nước nhiều hơn. Đó cũng là lý do người đi biển luôn cần mang theo nước ngọt.
Ghi nhớ nhanh: vị mặn của biển là muối từ đất đá trên đất liền, được mưa và sông mang ra, rồi ở lại khi nước bay hơi.
TuyetKy.com chúc bạn mỗi ngày biết thêm một điều thú vị!
